Yakınların “iyi niyetli” sözleri bazen neden yaralar?
Kısa cevap:
Evet, bazen en iyi niyetle söylenen sözler bile bir hastalık sürecinde kişiyi incitebilir. Çünkü zor bir sağlık deneyimi yaşayan kişi, yalnızca bilgiye değil aynı zamanda anlaşılmaya ve duygusal destek görmeye ihtiyaç duyar.
İyi niyetli sözler neden yanlış anlaşılabilir?
Birçok yakın, destek olmak isterken şöyle cümleler kurabilir:
- “Güçlü olmalısın.”
- “Bunu da atlatırsın.”
- “Olumsuz düşünme.”
- “Her şey Allah’tan.”
- “En azından daha kötü değil.”
Bu sözler kötü niyetle söylenmez. Ancak bazen hasta tarafından duygularının küçümsendiği veya yaşadığı zorluğun anlaşılmadığı şeklinde algılanabilir.
Hastalık sürecinde duygular daha hassas olur
Meme kanseri gibi ciddi bir hastalıkla karşılaşan kişiler:
- belirsizlik
- korku
- kaygı
- gelecek endişesi
- beden algısında değişim
gibi yoğun duygular yaşayabilir.
Bu süreçte kişi, sadece “moral veren” sözlerden ziyade duygularının kabul edildiğini hissetmek ister.
“Güçlü ol” demek bazen baskı yaratabilir
Birçok kişi destek olmak için “güçlü ol” der.
Ancak hasta bunu şu şekilde hissedebilir:
- “Zayıf görünmemeliyim.”
- “Korktuğumu söylememem gerekiyor.”
- “Üzülmem doğru değil.”
Bu da kişinin duygularını bastırmasına ve yalnız hissetmesine neden olabilir.
Karşılaştırma yapmak incitebilir
Bazen iyi niyetle şu tür cümleler kurulabilir:
- “Benim tanıdığım biri vardı, o daha kötüydü.”
- “Şu kişi de aynı hastalığı yaşadı.”
Ancak her hastalık deneyimi kişiye özeldir.
Karşılaştırmalar bazen kişinin kendi yaşadığı sürecin hafife alındığını hissettirebilir.
İnsanlar çoğu zaman ne söyleyeceğini bilemez
Aslında birçok kişi yanlış bir şey söylemek istemez; sadece nasıl destek olacağını bilemez.
Sessiz kalmamak için bir şey söylemeye çalışırken, farkında olmadan hassas bir noktaya dokunabilir.
Bu durum çoğu zaman kötü niyetten değil, iletişim zorluğundan kaynaklanır.
Peki en iyi destek nasıl verilir?
Hastalık sürecinde en güçlü destek çoğu zaman çok basittir:
- Dinlemek
- Yargılamamak
- Duyguları kabul etmek
- “Yanındayım” demek
Bazen uzun cümlelere gerek yoktur.
Birinin gerçekten dinlediğini hissetmek, en büyük destek olabilir.
Hasta için de önemli bir gerçek
Yakınların sözleri bazen incitici hissedilse bile, çoğu zaman bunlar yardım etme isteğinden doğar.
Bu nedenle açık iletişim kurmak ve neyin iyi hissettirdiğini paylaşmak ilişkileri kolaylaştırabilir.
Niyet iyi olabilir, duygu farklı hissedilebilir
Hastalık sürecinde insanlar daha hassas olabilir. Bu yüzden iyi niyetle söylenen sözler bile bazen beklenenden farklı bir etki yaratabilir.
Bu süreçte en değerli şey çoğu zaman şudur:
Doğru sözleri bulmak değil, gerçekten yanında olmak.
